Transakcje kryptowalutami – jak to działa?

Korzystamy z kluczy …

Wyobraźmy sobie, że Alicja chce przesłać Emanuelowi teczkę z poufnymi dokumentami. Jeśli oboje mają do niej klucze, sprawa jest prosta. Ona zamyka teczkę swoim kluczem i wysyła ją Emanuela.

Emanuel otrzymuje teczkę, otwiera ją swoim kluczem, identycznym jak klucz Alicji i zabiera poufne dokumenty. Ten proces nazywamy kryptografią symetryczną. Do szyfrowania i deszyfrowania wiadomości służy taki sam klucz.

Wymóg posiadania identycznych kluczy jest kłopotliwy, bo jeden klucz trzeba bezpiecznie przekazać drugiej stronie transakcji. Im cenniejsza jest przesyłka, tym droższy jest bezpieczny transport.

Niech teraz Alicja i Emanuel mają swoje prywatne kłódki. Tym razem nie ma konieczności transferu kluczy. Alicja zamyka swoją teczkę i wysyła do Emanuela. Ten, gdy ją otrzymuje, nie może otworzyć kłódki Alicji. Zamiast tego dokłada swoją kłódkę …

i wysyła z powrotem Alicji.

Alicja korzystając ze swojego klucza, usuwa swoją kłódkę z teczki.

Teczka ma już tylko jedną kłódkę. Jest to kłódka Emanuela. Alicja ponownie wysyła do niego teczkę.

Emanuel otwiera swoim kluczem, swoją kłódkę i zabiera dokumenty. Tym razem nie muszą szukać sposobu bezpiecznego przesyłania klucza. Jedyne co potrzebują, to własne kłódki z kluczami.

Co w sytuacji, gdy inna osoba podszywa się pod odbiorcę. Jeśli po drugiej stronie, z powodu niecodziennych okoliczności zamiast Emanuela, jest byk Fernando.

Co się stanie?

  1. Alicja wyśle teczkę zabezpieczoną swoją kłódką. Myśli, że wysłała ją Emanuelowi, a w rzeczywistości odbiorcą jest Fernando.
  2. Sprytny Fernando dodaje swoją łódkę i wysyła z powrotem do Alicji.
  3. Alicja przekonana, że teczka wróciła z kłódką Emanuela, zabiera swoją kłódkę i odsyła teczkę z powrotem.
  4. Fernando otwiera swoją kłódkę, potem teczkę.
  5. Fernando konsumuje dokumenty.

Nie chcemy, by nasze dokumenty zostały „skonsumowane” przez nieuprawnioną osobę. Wprowadzimy jeszcze jedno zabezpieczenie. Emanuel powiadamia Alicję, jak wygląda jego kłódka. Teraz gdy ona otrzymuje teczkę z nową kłódką, może zweryfikować czy to na pewno kłódka Emanuela. Dodatkowo Emanuel udostępnia publicznie kopie swojej kłódki. Nie ma to znaczenia, że wszyscy wiedzą, jak wygląda jego kłódka, dopóki tylko on może ją otworzyć swoim kluczem.

Jednocześnie pozwala to Alicji zidentyfikować zamknięcie Emanuela. Może sprawdzić, czy druga kłódka jest naprawdę jego, zanim usunie swoją z zabezpieczanej przesyłki.

Jeśli operujemy fizycznymi kluczami i kłódkami, trudno jest zrobić kopie kłódek i je rozdystrybuować. Gdy operujemy cyfrowymi rejestrami, to kluczami i kłódkami są liczby. Kopiowanie liczb nie jest problemem.

Kłódka jest liczbą publiczną. Klucz jest liczbą prywatną. Liczba publiczna jest nazywana kluczem publicznym. Liczba prywatna jest nazywana kluczem prywatnym i może być użyta do „otwarcia” liczby publicznej. Użytkownicy pilnie strzegą swoich prywatnych kluczy, gdyż klucz prywatny może odblokować każdy skojarzony z nim klucz publiczny. Natomiast szeroko publikują swoje klucze publiczne, by inni wiedzieli, że coś jest zablokowane przez opisany zamek. Kryptografia, czyli proces szyfrowania i deszyfrowania klucza publicznego służy do potwierdzania prawa własności.

Jak w rzeczywistości przebiega krypto-transakcja?

W przeciwieństwie do Alicji, Emanuela i ich poufnych dokumentów, klucze w systemie kryptowalut nie próbują niczego kodować. Nie ma teczki, którą trzeba otworzyć. Klucze są używane do potwierdzania praw własności.

W świecie kryptowalut Alicja nie wysyła Emanuelowi sekretnej teczki. Przeciwnie, w „szklanym pudełku” jest jej „kłódka” i jej kryptowaluty. Wszyscy widzą zawartość teczki.

Przesyłając cyfrowe waluty Alicja robi dwie rzeczy.

  1. Do pudełka dodaje kłódkę Emanuela. Jest to proste, bo jego kłódka to publicznie znana liczba. Emanuel będzie mógł potwierdzić swoje prawo własności do zawartości pudełka, przez otwarcie swojej kłódki.
  2. Alicja udowadnia, że pierwsza kłódka skojarzona z kryptowalutami w pudełku jest jej własnością. Dowodzi tego otwierając ją swoim kluczem prywatnym. Kluczem, który nie został udostępniony nikomu innemu.

Emanuel, by móc dysponować otrzymanymi kryptowalutami musi „otworzyć” dołączony przez Alicję swój klucz publiczny swoim kluczem prywatnym. Emanuel, gdy chce wykonać następne transakcje kryptowalutami powtarza ten proces.

Co to jest kryptowaluta?

Teraz pora na podstawowe informacje o kryptowalutach

Teraz pora na podstawowe informacje o kryptowalutach, które później szczegółowo (i mam nadzieję przyjaźnie) będę omawiał na łamach tego bloga.

Zacznijmy od cech wspólnych.

  • Obrotu kryptowalutami nie nadzoruje żaden regulator.
  • O wartości danej kryptowaluty decyduje podaż i popyt.
  • Rejestr transakcji jest jawny, publiczny i anonimowy.
  • Transakcja już zawarta nie może zostać unieważniona, zablokowana, anulowana, zmieniona.
  • Kryptowaluty są przyjazne. Można je wysłać o dowolnej porze, z dowolnego miejsca, praktycznie w dowolne miejsce na ziemi.
  • Kryptowaluty są bezpieczne. Weryfikacja transakcji za pomocą technik kryptograficznych, rozproszone rozlokowanie równorzędnych kopii systemu na całym świecie uniemożliwia manipulacje przy jego treści i zablokowanie jego działania.
  • Oprogramowanie obsługujące transakcje jest typu Open Source, co zapewnia jego stabilność, niezawodność i bezpieczeństwo.
  • Koszty ponoszone z tytułu wykonywania płatności czy przesyłania kryptowalut są znikome.

W przypadku kryptowalut nie ma instytucji nadrzędnej np. Banku Centralnego, rządu …, który może sterować przepływem lub ilością cyfrowych środków, będących w obiegu.
O cenie danej cyfrowej waluty decyduje to, za ile ktoś ją zechce kupić. 

Prześledźmy na przykładzie bitcoina (BTC)  jak kształtowały się ceny kryptowalut. 

Na początku nie było rynku wymiany BTC na cokolwiek. Pierwsi użytkownicy kryptowalut to głównie fani kryptografii, którzy sobie nawzajem (po ustaleniu ceny) przesyłają BTC. Zwykle uzyskują cenę bliską zeru.  W marcu 2010 roku user “SmokeTooMuch” próbował sprzedać w sieci (w drodze przetargu) 10 000,00 BTC za 50$, ale nie znalazł nabywcy. 17 marca 2010 roku rusza giełda Bitcoin Market.coin. Kurs BTC/USD: 0,003.  22 maja 2010 r. Laszlo Hanyecz wykonuje pierwszą legalną transakcję kryptowalutą kupując w pizzerii Papa John’s w Jacksonville na Florydzie dwie pizze za 10 000,00 BTC.

Jawny, publiczny i anonimowy rejestr transakcji zapewnia technologia blockchain. Dzięki blockchain’owi zawartej transakcji nie można unieważnić, zablokować, anulować ani zmienić. Technologia ta zapewnia stabilność systemu i jego bezpieczeństwo.

W przypadku ogromnej większości cyfrowych walut ich liczba, która może być wygenerowana, jest ograniczona. Tempo generacji nowych jednostek jest regulowane. Zapobiega to inflacyjnemu spadkowi ich wartości. Do ich tworzenia stosuje się kryptograficzne techniki szyfrowania, które umożliwiają regulację tempa przybywania nowych jednostek. 

Czym jest portfel kryptowalut? 

Kryptowaluty przechowujemy w cyfrowych portfelach.  Portfel kryptowalut to program, który przechowuje klucze prywatne i publiczne oraz współpracuje z łańcuchami bloków (blockchain), aby umożliwić użytkownikom wysyłanie i odbieranie cyfrowej waluty oraz sprawdzanie ich salda. 

Jeśli chcesz korzystać z Bitcoina lub innej kryptowaluty, musisz mieć portfel cyfrowy.

Jak pracują cyfrowe portfele? 

Nazwa portfel mylnie sugeruje, że trzymamy w nim waluty, ale tak nie jest.  W przeciwieństwie do tradycyjnych portfeli (które nosimy w kieszeni lub w torebce), cyfrowe nie przechowują naszych cyfrowych środków.  Kryptowaluty nie są przechowywane w pojedynczym miejscu i nie istnieją w fizycznej formie. Wszystko, co istnieje, to cyfrowe zapisy transakcji przechowywane w łańcuchu blockchain. 

Gdy ktoś wysyła Ci bitcoiny lub inną cyfrową walutę, w rzeczywistości przesyła „certyfikat” własności monet na adres Twojego portfela. Adresem Twojego portfela jest Twój klucz publiczny. Abyś mógł wydawać swoje kryptomonety, klucz prywatny przechowywany w Twoim portfelu musi być zgodny z jego adresem (kluczem publicznym), do którego przypisana jest waluta. Jeśli klucze publiczne i prywatne są zgodne, saldo w portfelu cyfrowym odbiorcy wzrośnie, a nadawcy odpowiednio spadnie. 

Nie ma fizycznej wymiany prawdziwych monet. Zawarcie transakcji generuje zapis w łańcuchu blockchain, który skutkuje zmianą salda w cyfrowym portfelu.


Zrozumieć kryptowaluty

Bitcoin, ethereum i inne kryptowaluty czasem giną, więc …

Chciałbym Ci opowiedzieć o kryptowalutach i różnych metodach ich przechowywania.

Motto tego tekstu:
TY I TYLKO TY JESTEŚ ODPOWIEDZIALNY ZA SWOJE KRYPTOWALUTY.
ICH BEZPIECZEŃSTWO ZALEŻY TYLKO OD CIEBIE.

Zacznijmy od podstaw.

1. Czym jest portfel kryptowalut?
Portfel kryptowalut to cyfrowy portfel, który pozwala na przechowywanie, przesyłanie i otrzymywanie różnych kryptowalut. Nie przechowuje on Twoich środków fizycznie (jak tradycyjny portfel monety i banknoty), lecz chroni Twoje publiczne i prywatne klucze (tzn. hasła), które z kolei umożliwiają Ci przesyłanie i otrzymywanie kryptowalut.

2. Co to jest klucz publiczny i klucz prywatny?
Zanim zrozumiemy co to za klucze, wyobraźmy sobie klasyczny automat sprzedający np. colę.

Kryptowaluty_kawa

Każdy może wrzucić do niego monetę, ale tylko właściciel automatu, posiadający klucz, może wyjąć z niego gotówkę.
W tym przykładzie automat sprzedający jest publicznym adresem (kluczem publicznym), który jest wykorzystywany, by przesłać kryptowaluty do odbiorcy, np. do Ciebie (jeśli jesteś właścicielem klucza publicznego). Właściciel automatu ma swój prywatny klucz, który umożliwia (tylko jemu) dostęp do tego automatu i dysponowanie zgromadzoną w nim gotówką.
Klucz publiczny jest adresem, który może zostać użyty przez kogokolwiek, by przesłać Ci pieniądze (kryptowaluty), podczas gdy klucza prywatnego będziesz używać, aby przesłać swoje pieniądze (kryptowaluty) komukolwiek.
Pamiętaj, TYLKO ty możesz znać swój prywatny klucz, bo jego znajomość umożliwia dysponowanie Twoimi pieniędzmi.
Co więcej, zagubienie klucza prywatnego uniemożliwi Ci (BEZPOWROTNIE) dostęp do Twojego portfela, a co za tym idzie Twoich kryptowalut.
Jak się szacuje, ponad 30% dotychczas wydobytych (wyemitowanych) bitcoinów zostało bezpowrotnie zagubionych. Ich wartość to ok. 20 miliardów USD.
Stąd też bezpieczne przechowywanie klucza prywatnego jest PRIORYTETEM.